plastic plastic

Denominatie:
 doopsgezind,
 remonstrant,
 vrijzinnig.


 
 
 
 

Uit de maandbrief

ERVARINGEN IN OEKRA?NE

Donderdagochtend 18 oktober vertrok ik naar Zaparotze voor een meerdaagse conferentie van voorzitters van doopsgezinde broederschappen. Zaparotze? Nooit van gehoord, maar het is wel een grote industriestad met meer dan 300.000 inwoners in het oostelijk deel van Oekraine. Op zo?n 100 km van de stad sneuvelen nog dagelijks jonge soldaten tijdens het ?handhaven van het bestand? tussen Oekraine en de opstandige regio Luhans en Donjetz. Ik zou u natuurlijk kunnen vertellen over de conferentie. Over de Portugese doopsgezinden, die niets begrijpen van de uitspraken tijdens de presidentsverkiezingen in Brazilie, van oudsher een land waar zij hechte banden met hebben. Over de Duitse doopsgezinden, die worstelen met de negatieve houding van veel landgenoten t.a.v. asielzoekers. Over de Spaanse doopsgezinden, die de spanningen tussen de Catalanen en de Madrilenen dagelijks voelen. Over Litouwse doopsgezinden, waar veel jongeren het land verlaten omdat zij geen toekomst zien in hun vergeten land.

Maar ik moet u vertellen over de doopsgezinden in de Oekraine. In de tweede helft van de 19 de eeuw en in het begin van de 20 ste eeuw was Oekraine een welvarend land, vergelijkbaar met bijvoorbeeld ons land. De verschrikkingen van de Russische revolutie, de oorlog tussen de Rode en Witte legers en plaatselijke roversbenden, maakten een eind aan die welvaart. Het kostte duizenden mensenlevens. Toen de burgeroorlog was beeindigd, begon het communistische terreur: kerken werden gesloten, Bijbels verbrand en vele gelovigen gedood of verbannen naar Siberie. M.n. de doopsgezinden, die net als Joden, opvielen door hun minderheid, afwijkende kleding en gebruiken, werden heftig vervolgd. Met de inval van de nazi?s leek er voor hen wat verlichting te komen: kerken mochten weer open en Bijbels weer gebruikt. Maar diezelfde Nazi?s haalden 168 gehandicapte doopsgezinde jongeren uit hun verzorgingstehuis en executeerden hen zonder enige aanleiding. Toen de Sovjettroepen de regio weer heroverd hadden, werden de doopsgezinden vervolgd omdat ze ?geheuld? hadden met de vijand. Velen stierven in Siberische kampen, de rest vluchtten naar Duitsland, Canada en USA. 

Oekraine kende daarna geen doopsgezinde gemeenschap meer. Zo?n 20 jaar geleden keerden een aantal van hun nakomelingen vanuit Canada terug naar de omgeving van Zaparotze. Niet om hun ?rechten? uit het verleden op te eisen maar om de mensen daar te helpen anders met elkaar om te gaan. Mensen, die geen idee hadden van wat er in hun gebied had afgespeeld. Op scholen werd daar niets over gezegd. Nu zijn daar weer enkele doopsgezinde kerkjes, maar dat zijn vooral centra geworden voor onderwijs en gezondheidszorg. Zo zag ik in een van die kleine kerkjes 5 bedden staan. Daar wonen nu 5 oude vrouwen, weduwen zonder inkomen en deels ook gehandicapt. Zij zijn niet doopsgezind. Hoeft ook niet, maar voor het eerst in hun leven zijn ze zorgenvrij. Ze moeten alleen zondags hun bed even achter een gordijn schuiven om ruimte te maken voor de kerkdienst. Ik wilde eigenlijk niet gaan kijken hoe zij daar wonen. Als rijke westerling schaam ik mij een beetje voor hun armoedige omstandigheden. Maar een van die vrouwen kwam mij halen en wees vol trots op haar onderkomen. Via de tolk begreep ik dat deze mensen juist heel blij waren dat mensen uit dat verre westen naar hun toe gekomen waren en interesse in hun hadden getoond. 

Op het geloof is vaak veel aan te merken, Woorden en daden van gelovige mensen kunnen soms verschrikkelijk zijn. Maar hier zijn gelovigen, zonder enige geldelijke vergoeding of steun van de autoriteiten, bezig met iedereen in hun omgeving een nieuwe samenleving op te bouwen. Een samenleving zonder haat, zonder wrok, zonder onderscheid. Een samenleving met respect, met toekomst, met liefde. Voor die mensen doet het extra pijn dat nog geen 100 km daar vandaan de oorlog nog steeds aan de gang is.

                                                                                                                                         Frans Dukers